Home Św. Klara

PostHeaderIcon Św. Klara

Święta Klara (1193-1253) to postać, która zainicjowała istnienie żeńskiej wspólnoty franciszkańskiej w Kościele - Zakon Ubogich Panien, który z czasem zaczął nazywać się od jej imienia ZAKONEM ŚW. KLARY, popularnie znany jako SIOSTRY KLARYSKI.

Znajomość Klary, aż do naszych czasów, opierała się tylko na kilku pobożnych biografiach, które swoje podłoże miały w Legendzie o św. Klarze, napisaną na polecenie papieża Aleksandra IV przez br. Tomasza z Celano z Zakonu Braci Mniejszych.

Święta Klara nie pozostawiła po sobie wielkich dzieł z życia duchowego. Do naszych czasów zachowały się: Reguła, Testament, Błogosławieństwo i jej listy, a także tekst Procesu Kanonizacyjnego. Ukazują nam one jej sposób życia, prawdziwie ubogiego i ewangelicznego.

W języku polskim posiadamy bardzo ubogą bibliografię na temat św. Klary, jak i jej życia, a także początków tworzenia się pierwszej wspólnoty w San Damiano.

Cała postać i życie Klary są związane ściśle ze św. Franciszkiem, dlatego wszyscy zajmujący się studiowaniem historii i duchowości Zakonu Braci Mniejszych spotkają się z postacią św. Klary, która zawsze stoi blisko św. Franciszka, sama nazywa się jego Roślinką, którą św. Franciszek starał się pielęgnować.

Klara 002 colorKrótki zarys biograficzny

Klara urodziła się w 1193 roku w rodzinie szlacheckiej Offreduccich jako pierwsza z trzech córek pana Favarone i pani Ortolany. W latach następnych na świat przychodzą jej młodsze siostry: Katarzyna (1197 r.) i Beatricze (1198 r.) Ojciec Favarone był rycerzem i bardzo często przebywał poza domem rodzinnym. Wychowanie i kształcenie Klary pozostawił swojej żonie Ortolanie.

Około 1202 r. rodzina Offreduccich opuszcza Asyż z powodu wojny między mieszczanami a szlachtą i udaje się do Perugii, gdzie przebywa do 1205 roku. Po powrocie dom rodzinny Klary staje się jej " pierwszym klasztorem" - a to ze względu na czas, jaki spędzała na modlitwie, postach i pomocy ubogim, także trędowatym.

Trzynastoletnia Klara bardzo uważnie śledziła Bożego szaleńca Ewangelii, którym był Franciszek Bernardone, jak też i jego pierwszych braci, wśród których był kuzyn Klary - brat Rufin. W swoich młodzieńczych latach zapragnęła z całego serca spotkać się z Franciszkiem,który w późniejszym czasie stał się jej mistrzem duchowym i ojcem. Bardzo szybko podczas wspólnych rozmów zrozumiała, do czego wzywa ją Bóg. Pragnie prowadzić życie takie jak Franciszek i jego pierwsi bracia.

W 1212 roku, kiedy Klara kończy osiemnaście lat, postanawia całkowicie poświęcić się Bogu. W nocy z 18 na 19 marca, po Niedzieli Palmowej, ucieka z domu rodzinnego i udaje się do Porcjunkuli, gdzie w obecności Franciszka i braci obcina swoje piękne jasne włosy i zakłada szatę pokutną - habit - na znak swojej konsekracji i całkowitego oddania się Bogu.

Brat Franciszek postanawia nową służebnicę Pańską umieścić w klasztorze św. Pawła di Bastia sióstr benedyktynek. Później przenosi Klarę do klasztoru Sant'Angelo di Pranzo, należącego również do sióstr benedyktynek. Po niedługim czasie do Klary dołącza jej młodsza siostra Katarzyna, która przyjmując habit, zmienia imię na Agnieszka. Następnie umieszcza Klarę i Agnieszkę przy kościele San Damiano.

Na prośbę Franciszka i biskupa Asyżu Klara przyjmuje obowiązek kierowania wspólnotą sióstr. Troszczy się o wszystkie siostry miłością matczyną, ogarnia opieką te nawet siostry, które były poza granicami Italii. Klara starała się być dla sióstr wzorem modlitwy i kontemplacji w codziennym życiu zakonnym.

Pierwsza wspólnota sióstr kształtuje się na wzór braci mniejszych, ale w 1215 r. Sobór Laterański IV postanowił, że Kościół nie będzie zatwierdzał nowych reguł, a wspólnoty nowo powstające mają przyjąć regułę z już istniejących. Poddając się postanowieniom soborowym, Klara była zmuszona przyjąć Regułę św. Benedykta, ponieważ reguła Franciszka nie otrzymała jeszcze pisemnego zatwierdzenia ( takie zatwierdzenie Franciszek otrzymał dopiero w 1223 roku bullą Solet anuere Sedes Apostolica.

Klara 004 colorPod koniec swojego życia Klara postanawia napisać swoją regułę. Za wzór posłużył jej tekst Reguły św. Franciszka, który ten pozostawił swoim braciom. Klara otrzymała zatwierdzenie tej reguły 9 sierpnia 1253 r. na dwa dni przed swoją śmiercią.

Jedenastego sierpnia 1253 roku sześćdziesięcioletnia Klara umiera, ściskając w ręku regułę przez siebie napisaną i zatwierdzona przez papieża Innocentego IV. Zmarła w otoczeniu sióstr, które z bólem serca żegnały swoją siostrę i drogą matkę.

Rozpoczyna się proces kanonizacyjny Klary i niespełna po dwóch latach papież Aleksander IV wpisuje Klarę w poczet świętych Kościoła katolickiego. W latach 1256 - 1257 Tomasz z Celano - brat mniejszy i biograf św. Franciszka - na polecenie papieża Aleksandra IV pisze życiorys św. Klary. W późniejszych latach papież Urban IV ogłasza św. Klarę patronką Drugiego Zakonu Franciszkańskiego.

Święty Franciszek, założyciel Drugiego Zakonu, odegrał bardzo ważną rolę w życiu św. Klary. Są to dwie osoby, które są ściśle związane ze sobą i nie mogą być w pełni zrozumiałe w oderwaniu od siebie. Klara w całej swojej kobiecości pragnęła iść za Franciszkiem. Całkowicie mu się zawierzyła, słuchała jego rad, wybierając go za przewodnika duchowego.

Ideały, które miała Klara, identyfikują się z ideałami Franciszka. Różnice, jakie zachodzą między wspólnotami braci i sióstr są niewielkie. Klara przyjmuje bez zastrzeżeń, do końca, Franciszkowy sposób życia. Najbardziej charakterystyczną cechą jest to, że Klara wzorując się na Franciszku, postanawia zachować całkowite ubóstwo. Pojęła lepiej tę myśl ubóstwa niż bracia Franciszka.

Klara, jak podają nam różnego rodzaju opracowania, była najwierniejszą uczennicą Franciszka i Roślinką, jak sama siebie nazwała, zawsze starała się okazywać głęboką przyjaźń i pomoc względem swojego ojca i mistrza duchowego.

 

Franciszek i Klara 003 colorModlitwa i Eucharystia w życiu św. Klary

Całe życie św. Klary było skupione na Jezusie Chrystusie. Jej myśli, uczucia były w Nim zatopione. Cała jej osoba kierowała się, aby naśladować Jezusa i ciągle przebywać w Jego bliskości. Przykładem w uwielbieniu Ciała Chrystusowego dla Klary był św. Franciszek. Klara żyła w czasie, kiedy kult Eucharystii szerzył się wśród ludu i zaczął zajmować ważne miejsce w życiu całego Kościoła.

Głęboka wiara w moc Chrystusa eucharystycznego u Klary ujawniła się w groźnym momencie jej życia, kiedy to w 1241 r. wojska saraceńskie otoczyły San Damiano. Ucieka się ona do Chrystusa eucharystycznego, u którego wyprasza podczas modlitwy ocalenie od Saracenów nie tylko dla klasztoru, ale całego miasta Asyż.

Miała całkowitą nadzieję, że Eucharystia doprowadzi ją do zbawienia. Klara nie traktowała w swoim życiu Eucharystii jako obrzędu symbolicznego, ale jako sakramentalne przyjęcie Tego, który przez wiarę i miłość obdarował ją w życiu modlitwy wszelkimi cnotami.

Całe postępowanie, które możemy zaobserwować w codziennym życiu Klary miało swój początek w miłości, która kierowała ją ku życiu nieustannej modlitwy. Święta Klara miała naturę wybitnie kontemplacyjną. Prowadziła nieustanny dialog mistyczny z Bogiem i dlatego w różnego rodzaju opracowaniach możemy się spotkać z Klarą określaną mianem mistyczki. Modlitwa była oddechem jej duszy - modliła się tak, jak kochała, czyli zawsze.

Możemy wyróżnić trzy formy modlitwy Klary: oficjum Boskie, liturgia eucharystyczna i nieustanna kontemplacja. Nie pozostawiła nam żadnego traktatu o modlitwie. Dlatego też nie pozostaje nam nic innego, jak sięgnąć do jej pism: Reguły, Testamentu, Błogosławieństwa i listów, gdzie możemy odnaleźć pouczenia Klary na temat modlitwy i życia sakramentalnego.

Stałym przedmiotem jej modlitwy kontemplacyjnej był Jezus Chrystus, czując się z Nim złączona, sama nazywa się Jego oblubienicą. Kontemplowała ziemskie wydarzenia z życia Jezusa jak również Jego chwalebną mękę . Możemy z pewnością powiedzieć, że modlitwa, Eucharystia i inne sakramenty w życiu zakonnym Klary zajmowały najważniejsze miejsce.

Klara 007 colorŚwięta Klara jako kobieta nowa

Św. Klara jako kobieta nowa była zawsze kobietą Ewangelii Jezusa Chrystusa i dla naszych czasów staje się żywą Ewangelią. Swoim ewangelicznym życiem nieustannie nas oświeca, inspiruje i dodaje odwagi, aby iść na cały świat i głosić - przede wszystkim swoim życiem i świadectwem - Jezusa, którego tak mocno umiłowała.

Klara staje się przykładem kobiety o wielkich zdolnościach dialogowania z władzą. Jej przykład wskazuję drogę rozwoju i wolności charyzmatu, jakim żyła i który proponuje kobietom współczesnego Kościoła.

Dzisiejszy świat jest na etapie szukania i odzyskiwania powinności wobec przyrody, natury i całego stworzenia, które go otaczają.

Klara ukazuje nam sens życia. Będąc roztropna panną ( por. Mt 25 ), sama jest lampą, która nigdy nie gaśnie: Wspaniała jasności błogosławionej Klary(...) Zajaśniała w życiu,promienieje po śmierci, na ziemi była Klarą w niebie jest światłem.Świat dzisiaj potrzebuje takiego światła. Duchowość Klary i jej sposób życia jest powołaniem dla każdego i możemy, wczytując się w pisma św. Klary, naśladować jej chwalebne cnoty.

Świadectwo życia Klary jest cały czas aktualne. Wielką łaską dla naszego Kościoła jest to, że do dnia dzisiejszego mamy wspólnoty sióstr św. Klary, żyjące pośród nas w klauzurze, modlące się za cały Kościół, braci i siostry, którzy żyją i pracują we wspólnocie Kościoła.

"W obliczu potrzeby nowego zaangażowania świętości, św. Klara ofiaruje nam przykład takiej pedagogiki świętości, która żywiąc się nieustanną modlitwą, prowadzi do tego, że kontemplujemy oblicze Boga, otwierając serca na Ducha Pana, który przemienia każdą osobę, umysł, serce i działanie według wymogów Ewangelii".

Fragment ten ukazuje nam wartość kontemplacji. Człowiek musi na nowo odkrywać wartości duchowe, proponowane nam przez św. Klarę. Przypomina nam, że te wartości duchowe możemy uzyskać tylko przez czyste serce i należy je strzec przed zgubnymi propozycjami dzisiejszego świata.

Chociaż mijają wieki, to jednak blask średniowiecznej świętości Klary nie przygasł. Cały czas jej życiorysy i opracowania fascynują i rozpalają młodych. Jej otwarta postawa, szacunek dla innych ludzi, łączenie modlitwy i pracy, wrażliwość na ludzkie potrzeby, te wartości, które powodują, że jest szczególnie bliska dzisiejszemu człowiekowi, przed którym staje zadanie budowania wzajemnego szacunku i możliwości do rozwijania wzajemnego dobra w świecie.

Święta Klara jawi się w historii jako wspaniała postać kobiety średniowiecza, a zarazem świętej Kościoła.

Po Soborze Watykańskim II wymiar dziedzictwa św. Klary, zachowany w źródłach i pismach jest, szczególnie aktualny i godny do naśladowania. Dziś pośród wielu problemów, kryzysów, niepowodzeń jest potrzeba dostrzegania życia kobiet i to świętych kobiet w Kościele.

Należałoby się zastanowić, na ile w wspólnotach Franciszkańskiego Ruchu Apostolskiego zna się św. Klarę, która tak wiele wniosła do naszej franciszkańskiej duchowości..

Modlitwa, którą pragnę zakończyć niniejsze opracowanie, niech nam wszystkim uświadomi, że mamy w naszej rodzinie franciszkańskiej św. Klarę, która nieustannie oręduje za nami przed Bożym tronem.

 

Święta Klaro wspomnij na dzień twoich zaślubin z Chrystusem,

w którym Pan udzielił Ci tak wielkiej łaski przez ręce naszego brata św. Franciszka.

Przez pamięć na tę łaskę, prosimy Cię, wstawiaj się do Bożego Mistrza za wszystkie wspólnoty franciszkańskie,

które na przestrzeni wieków zrodziły się pod natchnieniem Ducha Świętego w Kościele,

oddane Mu w imię Serafickiego Franciszka.

Niech w żadnych wspólnotach nie zabraknie ust i serc wielbiących Boga,

a ogień miłości Bożej niech zawsze ogrzewa cały świat.

 

o.Sergiusz.ofm

br. Auksencjusz.ofm